Türkiye'nin dijital parası geliyor

Kripto paralar ve dijital ödeme sistemlerinin iyice hayatımıza girmesi ile birlikte, ülkeler de kendi dijital ödeme sistemlerini ve kripto paralarını piyasaya sürmek için adımlar atıyor. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın da, bir süredir bu konuda bazı çalışmalar yaptığı biliniyordu. Ve şimdi, 2022 yılı Cumhurbaşkanlığı yıllık programında, bu konuda yapılan çalışmalar hakkında bilgi verildi ve merkez bankası dijital para birimi (CBDC) hedefi hakkında detaylar paylaşıldı.

Merkez bankası dijital para birimi (CBDC) teriminin ne olduğunu bilmeyenler için kısaca açıklayalım. Ülkelerin merkez bankaları tarafından oluşturulan ve o ülkenin gerçek para biriminin dijital temsili olan CBDC, Bitcoin gibi kripto para birimleri gibi blok zincir altyapısını kullanıyor. Ama kripto paralar ile CBDC arasında bazı farklar de var. Kripto paralar hiçbir şekilde merkezi değil ve hiçbir kurum ya da kişi tarafından kontrol edilmiyor. CBDC'ler ise, yine blok zincir teknolojisine dayansa da, bu kez blok zincirlerine ancak belirli kişiler ve kurumların erişebiliyor.

Kripto paralar ve CBDC'ler arasındaki bir diğer fark ise karşılık konusunda ortaya çıkıyor. Kripto paraların herhangi bir parasal karşılığı yokken, CDBC'lerin varlık karşılıklarının bulunması söz konusu.

Resmi Gazete'de de yayınlanan 2022 yılı Cumhurbaşkanlığı yıllık programında, Türkiye Merkez Bankası CBDC'si hakkında önemli hedeflerden bahsediliyor. Öncelikle ilk aşama testlerinin tamamlanmasının hemen ardından, daha geniş kapsamlı,, ileri aşama testlere başlanması hedefleniyor. İlk faz testlerin 2022 yılı içerisinde tamamlanması bekleniyor.

Yerli CBDC için görev, Merkez Bankası, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile TÜBİTAK'a verilmiş durumda. Buna ek olarak, hedefler hakkında şu cümleler dikkat çekiyor:

Programlanabilir para ve çevrim dışı ödemeler katman servislerine yönelik teknolojik altyapı oluşturularak araştırma, geliştirme ve test çalışmaları yapılacaktır. Dijital Türk Lirası sisteminin ilgili diğer sistemlerle entegrasyon çalışmalarına başlanacaktır.

Twitter'da Bitcoin dönemi

Twitter, kullanıcıların platformdaki içerik oluşturuculara Bitcoin kullanarak bağış yapabilmelerine izin vereceğini duyurdu. Bir blog gönderisinde Twitter, bağış (ya da bahşiş) özelliğini herkese genişlettiğini ve kripto para birimleri de dahil olmak üzere daha fazla ödeme seçeneği eklediğini söyledi. Şirket, kullanıcıların Bitcoin Lightning Network üzerine kurulu bir ödeme uygulaması olan Strike'ı kullanarak Bitcoin ödemeleri yapmasına izin verecek. Bitcoin ile ödeme alabilmek için kullanıcıların bir Strike hesabı oluşturmaları ve Strike kullanıcı adlarını Twitter'a eklemeleri gerekecek. Şu anda Strike, El Salvador ve ABD'de kullanılabiliyor.

Twitter ürün yöneticisi Esther Crawford, konu hakkında şunları söyledi: "Herkesin ödeme almak için alternatif yollara erişmesini istiyoruz. Daha fazla insanı ekonomiye katılmaya teşvik eden ve insanların birbirlerine sınırların ötesine ve mümkün olduğunca az sürtüşmeyle para göndermelerine yardımcı olan dijital para birimleri, oraya ulaşmamıza yardımcı oluyor." Crawford ayrıca, mikro blog platformunun NFT'leri sergilemenin yollarını araştırdığını da sözlerine ekledi.

Son olarak Twitter, daha önce engellemiş olduğunuz hesaplara benzer hesapları engelleme, kendinizi bir konuşmadan çıkarma ve rahatsız edici kelimeleri filtreleme yeteneği de dahil olmak üzere bir dizi yeni güvenlik özelliğini duyurdu.

Şu anda Twitter, yalnızca Bitcoin kullanarak bağış alma özelliğini kullanıma sunuyor ve bu özellik şimdilik iPhone'lar için geçerli olacak. Şirket, bu yeniliği Android kullanıcılarına gelecekteki bir güncellemede kullanıma sunacak.

Bitcoin yine çakıldı

Bitcoin, bugün içerisinde yüzde 10'a yakın bir değer kaybı yaşayarak 44.000 dolar bandına kadar geriledi. Aynı şekilde, Ethereum da yizde 10'a yakın düşüş ile 3.000 dolar seviyesine indi.

Bu büyük düşüşlerin ardında, Çinli emlak devi Erevgrande'nin yaşadığı borç krizinin olduğu düşünülüyor. ABD dolarının sanal bir sürümü olarak değerlendirilen sabit coin Tether'in elinde bu şirkete ait çok sayıda hisse olduğu iddiaları, Bitcoin ve Ethereum'da bir panik havasına dönüşmüş durumda. Her ne kadar Tether tarafından bu iddia yalanlanmış da olsa, kripto para yatırımcıları için bu durum risk olarak görülüyor.

Analistler, Bitcoin'deki düşüşün 40.000 dolar bandına kadar devam edebileceğini tahmin ediyor.

AMD'den çok özel bir kart!

Söylentilere göre AMD, kripto para madenciliği için yeni bir ekran kartı üzerinde çalışıyor. Çinli bir kaynaktan sızan bu ekran kartı, iddiaya göre AMD'ye ait ve tamamen kripto para madenciliğine özel olarak geliştiriliyor.

Söz konusu ekran kartının 39.06 MH/s hash hızında kripto para madenciliğinde kullanılabileceği bilgileri paylaşılırken, fotoğrafları da sızmış durumda. Fansız bir tasarımın benimsendiği ekran kartında pasif soğutma sistemi kullanılıyor. 8 pinli güç konektöründen güç sağlayan ekran kartı, üzerinde XFX logosunu da bulunduruyor.

Şimdilik bu ekran kartı ile ilgili AMD cephesinden gelen resmi bir açıklama bulunmuyor. Bunun için önümüzdeki günleri bekleyeceğiz.

Geleceğin para biriminde yeni dönem

Yakın geleceğin para birimi olarak görülen ancak hem dünyada hem de Türkiye'de zayıf sermaye yapıları ve yatırımcıda güven bunalımı yaratan girişimler nedeniyle kamuoyunda negatif algı yaratan kripto para dünyası şeffaf, güçlü alt yapı yatırımları olan ve sermaye sıkıntısı yaşamayan kurumsal holdingler ile güçlenmeye devam ediyor. Türkiye'de ve Yunanistan'ın başkenti Atina'da turizm ve gayrimenkul yatırımları olan, 2020'yi ise 600 milyon Euro ciro ile kapatan AB Grup Holding, 4 milyon dolar yatırımla ABStocks'u kripto para dünyasına kazandırdı. Türk yazılımcılar tarafından 2 yıllık bir sürede geliştirilen ABStocks, PCI DSS gibi uluslararası güvenlik sertifikasyonları standartlarına sahip olarak 'güvenli ve kullanıcı dostu' mottosu ile yola çıktı.

ABStocks'un gücü Bodrum'daki teknoloji üssünden gelecek

ABStocks Yatırımcısı ve AB Grup Holding Yönetim Kurulu Başkanı Muhsin Bayrak, "Bu alana bugüne kadar 4 milyon dolardan fazla yatırım yaptık. Sektörün düzene girmesini, Türkiye'nin bu alanda güçlü ve güven veren bir ülke olmasını istiyoruz. 4 ülkede 2 milyar Euro'luk yatırımımız var. Yakın bir süreç içerisinde AB Grup Holding'in de gücünü kullanarak Avrupa ve Amerika'ya açılmayı planlıyoruz. Tüm bu stratejimizin temelinde, Bodrum'da 150 milyon dolar yatırımla hayata geçireceğimiz teknoloji üssü var. Buradaki asıl hedefimiz genç yazılımcılar yetiştirmek ve istihdam ekosistemine dahil etmek. Ülkemizin yakın gelecekte küresel yazılım sektöründe söz sahibi bir ülke olmasını arzuluyoruz. Bu alandaki yatırımlarımızı ilk sıraya aldık." dedi. 

Grup iştiraklerinde ödeme aracı kabul edilecek, devletin vergi kaybı olmayacak

Bayrak, "ABGcoin'i kendi grubumuzun içerisinde bir ödeme aracı olarak bugün itibari ile yurtiçinde ve yurtdışında kabul ediyoruz. AB Grup Holding'ten ABGCoin ile daire, mülk alabileceksiniz ve devletimiz buradan çapraz vergi alarak hiçbir kayba uğramayacak. Türk halkı dünyadaki tüm kripto paraları satın alabiliyor. Türk halkı için ilk defa bu denli kapsamlı kripto para çıkıyor. Ancak dışarıya satamıyor çünkü döviz ile satışımız şu an için yasak ancak bunu da yetkililerle görüşüyoruz. Bizim amacımız Türk halkının bütçesine para ve değer katmak ve ülkemize döviz girdisi sağlamak." ifadelerini kullandı.

Bitlis'e yaklaşık 10 milyon TL'lik 'İstihdam Yatırımı'

Muhsin Bayrak, ABStocks'la yazılım sektöründe yeni beyinlerin önünü açmak istediklerini ve holding olarak toplam istihdama katkı vermeye devam edeceklerini söyledi. Bayrak, "Bodrum'da hayata geçireceğimiz Teknoloji Üssü'nün yanı sıra ABStocks'un çağrı merkezini faaliyete geçireceğiz. Bu yatırımımızı Bitlis'in Tatvan ilçesinde yapmaya karar verdik. İlk etapta bölgede yaşayan 70 gencimize iş imkânı sağlamak istiyoruz. Gelecek yıldan itibaren ise bu sayıyı 100'e çıkarma hedefimiz var." ifadelerini kullandı.

Galatasaray'dan NFT hamlesi

Galatasaray, kurucusu ve bir numaralı üyesi Ali Sami Yen NFT koleksiyonu ile başlayarak, sezon boyunca kulüp tarihinin önemli olaylarını vurgulayan bir koleksiyonu piyasaya sürüyor. 1 Ekim tarihinde arz edilecek ilk NFT koleksiyonunu takiben, sezon boyunca kulübe bağlı önemli tarihlerde altı koleksiyon daha arz edilecek.

Aynı zamanda Galatasaray Futbol Kulübü'nün benzersiz anlarla dolu tarihini vurgulayacak NFT koleksiyonları, kulüp tarihindeki dönüm noktalarını ve kupalarını konu alacak bu koleksiyonlar ile Galatasaray kulübünün mirasına ortak olunarak kulübe katkıda bulunulabilecek.

Galatasaray Spor Kulübü, sosyal medya hesaplarından kısa bir film ile ön duyurusunu gerçekleştirdiği, Türkiye'nin ilk NFT Koleksiyonu projesini hayata geçirmek adına global markalarla iş birliğine gitti. Tüm dünyada kulüplerin ve futbol efsanelerinin hikayelerini görsel ve özel video içeriklerle hayranlarıyla paylaştığı ve onları tarihlerinin en değerli anlarını dijital ortamda toplamaya davet ettiği yeni bir NFT konsepti yaratan Shirtum ve blockchain teknolojisi ile sporu bir araya getiren Capital Block iş birliği ile piyasaya arz edilecek Ali Sami Yen NFT Koleksiyonu, Türkiye'de piyasaya sürülen ilk spor kulübü tarihi NFT koleksiyonu olma özelliğinin yanı sıra, dünyada da ilklerden biri.

İlk bölümü 1 Ekim'de arz edilecek olan ve Legendary, Mythical ve Iconic bölümlerinden oluşacak olan Ali Sami Yen NFT Koleksiyonunda, her NFT'nin arkasında ilgili görsel ile özel video içeriği olacak ve bölüme bağlı olarak içerikler farklılaşacak. Her bir drop, nadirliğine bağlı olarak farklı değerlere sahip olacak. Ali Sami Yen Koleksiyonuna dahil aşağıdaki NFT'lerin arz tarihleri ise şöyle: 

Legendary: 1 Ekim 2021

Mythical: 8 Ekim 2021

Iconic: 15 Ekim 2021

Her NFT arzının Galatasaray ve Shirtum'un web sitelerinde özel bir açılış sayfası olacak. Taraftarlar, NFT'nin resmine tıkladığında Shirtum platformundaki Galatasaray açılış sayfasına yönlendirilecek ve burada NFT'yi kredi veya banka kartı ile satın alarak, hem bir tarihi anın sahibi olacaklar hem de kulüplerine katkıda bulunacaklar.

NFT Nedir?

NFT, kripto para teknolojilerini kullanarak 2015 yılında ortaya çıkan ve dünyada giderek popüler hale gelen Non-Fungible Tokens, yani takas edilemez jetonlar anlamına geliyor. Dijital sanat eserlerini ve koleksiyon ürünlerini tescil edilebilir ve satılabilir varlıklar haline getiren NFT, blok zinciri teknolojisiyle kayıt altında tutulan dijital sertifikalar olarak kullanılıyorlar.

12 yaşında NFT zengini oldu!

Genç bir programcı, bir NFT koleksiyonuyla altın madeni keşfetmiş gibi görünüyor. Londra'da yaşayan 12 yaşındaki Benyamin Ahmed internet üzerinden NFT olarak sattığı dijital balina koleksiyonu ile büyük ilgi görüyor. CNBC'nin haberine göre Ahmed, geçen ay piyasaya sürdüğü koleksiyon sayesinde şimdiden 400.000 doların üzerinde para kazandı.  

Genç girişimci, bir web geliştiricisi olan babası Imran'dan ilham alarak 5 yaşında kodlamayı öğrenmeye başladı. Bu yılın başlarında, Benyamin, videolardan sanat eserlerine ve tweet'lere kadar her şeyi internet üzerinden satmaya imkan veren NFT'lerle ilgilenmeye başladı.

NFT Nedir?

NFT, dijital bir varlığın benzersiz olduğunu ve bu nedenle birbirinin yerine geçemeyeceğini onaylayan, blok zinciri adı verilen bir dijital defterde depolanan veri birimi. Aynen kripto para gibi dijital bir kayıt defterinde tutulurlar ve neyin sahibinin kim olduğunu gösterirler.

Ahmed bu yaz ilk NFT koleksiyonunu satışa çıkardı. İçinde Minecraft Yee Haa adını verdiği ve kendi programladığı 40 avatar bulunuyordu. Koleksiyon fazla iş yapmadı. Ancak Haziran ayında Weird Whales adını verdiği ve farklı özellikler içeren 3.350 balinadan oluşan bir koleksiyon hazırladı. Koleksiyon temmuz başında piyasaya sürüldü ve dokuz saat içinde satıldı. Ahmed bu satıştan 80 ether kazandı. Güncel değeri ile bu miktar, 255.000 dolardan fazlaya denk geliyor. İkincil satışlardan aldığı yüzde 2,5 komisyon sayesinde servetine 30 ether daha ekledi. Şu anda 350.000 dolardan fazlasına sahip ve çok yakında bu miktar 400.000 dolara çıkacak. 

Şu anda Twitter'da 10.000'den fazla takipçisi olan Ahmed, geleneksel bir banka hesabına değil, yalnızca bir kripto para cüzdanına sahip olduğunu söyledi ve şunları ekledi: "Ether'lerimi tutmak istiyorum, paraya çevirmeyeceğim. Gelecekte belki de herkesin bir banka hesabına ihtiyacı olmayacak ve her şeyi bir ether adresi ve bir dijital cüzdanla halledebileceğiz."

Token ne kadar gelir getirdi?

Fenerbahçe Futbol AŞ, 268 milyon 500 bin TL'lik kripto varlık satış geliri elde etti.

Fenerbahçe'den yapılan açıklama şu şekilde:

Paribu Teknoloji A.Ş. ve Stoken Finansal Teknolojiler A.Ş ile yapılan sözleşme kapsamında üretilen Fenerbahçe Token ön satış sürecinin sonucu olarak; Şirketimiz, 268.500.000 TL gelir elde etmiştir.

Yatırımcılarımıza saygıyla duyrulur.

Uzayda reklam yapacaklar!

Dış uzay zorlu koşullarının yanı sıra, hiçbir markanın bulunmamasıyla da öne çıkıyor. Ancak bu durum, reklamları uzaya göndermeyi planlayan yeni bir Kanadalı firma sayesinde değişebilir. Geometric Energy Corporation (GEC) firması, SpaceX tarafından gelecek yıl fırlatılması planlanan, görüntüleri pikselli bir ekranda çalıştırabilen bir uydu tasarladı.

GEC kurucu ortağı Samuel Reid, Business Insider ile yaptığı röportajda, reklamların CubeSat olarak bilinen küçük, küp şeklindeki bir uydunun yanında gösterileceğini söylüyor. Reklam alanı satın almak isteyenler, ekranda belirli bir pikseli talep etmek, bulmak ve tasarlamak için jeton (token) satın almak zorunda kalacaklar.

Biri pikselin X koordinatını, diğeri ise Y koordinatını belirleyen beş farklı jeton türü bulunuyor. Diğer ikisi, alıcıların piksellerinin rengini ve parlaklığını kontrol etmesine izin verirken, son jeton ise reklamın ne kadar süreceğini belirliyor.

Yörüngeye girdikten sonra, ekranı filme almak ve YouTube veya Twitch'e canlı yayınlamak için bir selfie çubuğu kullanılacak ve tüm Dünya sakinlerinin uydu tarafından barındırılan reklam maratonunu izlemesine izin verilecek.

Bu jetonların fiyatı henüz açıklanmasa da Reid, firmanın reklam alanı karşılığında sadece kripto paraları kabul edeceğini doğruladı. Söylediğine göre bu karar, "uzaya erişimi demokratikleştirmeye ve merkezi olmayan katılıma izin vermeye" yardımcı olacak.

CubeSat Nedir?

CubeSat'lar, çeşitli amaçlar için kullanılabilen küçük, hafif uydular ve genellikle başka bir göreve gönderilirken fazladan alana sahip olan roketler ile yörüngeye yolculuk yapıyor. GEC tarafından tasarlanan CubeSat'ın, gelecek yıl aya giderken SpaceX'in Falcon 9 Roketiyle fırlatılması planlanıyor.

Konsept, benzersiz reklam kanallarından yararlanmak isteyen işletmelere hitap edecek olsa da, Reid, sanatçıların ve ticari ilgisi daha az olan diğer kişilerin de piksel satın alabileceğini söylüyor: "Logolarını tasvir etmek isteyen şirketler olabilir ... veya biraz daha kişisel ve sanatsal hale dönüşebilir. Umarım insanlar uygunsuz, aşağılayıcı veya saldırgan bir şeye para harcamazlar."