"Bebek gezegen" heyecanlandırıyor

Gökbilimciler daha önce de genç gezegenleri tespit ettiler, ancak nadiren bu kadar genç ya da bu kadar kolay gözlemlenen bir gezegen keşfediliyor. CBS News'in söylediği üzere, Hawaii Üniversitesi liderliğindeki bir ekip, 'sadece' birkaç milyon yaşında bulunan en genç gezegenlerden biri olan 2M0437b'yi keşfetti. Bu bebek gezegen, Toros Bulutu "kreşinde" bulundu ve doğumundan itibaren hala lav benzeri ısı yaymaya yetecek kadar genç.

Daha da önemlisi, bu keşif, bir bebek gezegeni doğrudan gözlemlemek için sahip olduğumuz çok nadir bir şanslardan biri. Araştırmacıların yine de Dünya'nın atmosferini telafi etmek için özel optikler kullanması gerekecek, ancak gezegeni incelemek için yıldızını veya diğer benzeri yaklaşımları kullanmak zorunda kalmayacaklar. 2M0437b'nin yıldızından uzaklığının, Dünya'nın Güneş'e uzaklığından yaklaşık yüz kat daha fazla olmasının da bu konuda yardımcı olduğu ve girişim olasılığını azalttığını söyleyebiliriz.

Bilim insanları gezegeni ilk olarak 2018'de Subaru Teleskobu'nu kullanarak tespit ettiler, ancak sonraki üç yılı Keck Gözlemevi ve diğer Hawaii teleskoplarını kullanarak gezegeni izlemek ve yıldızına bağlı olduğunu doğrulamak için harcadılar.

Gelecekteki gözlemler gezegen oluşumuna daha fazla ışık tutabilir. Daha fazla ayrıntı toplamak da çok uzun sürmeyebilir. Ekip, yaklaşmakta olan James Webb Uzay Teleskobu'nun atmosferik gazları ve yeni oluşan uyduları tespit etmeye yardımcı olabileceğini umuyor. 

Dünya'nın En Genç Astronomu

Sadece 8 yaşında olmasına rağmen, küçük bir kız güneş sistemi üzerinde şimdiden belirgin bir iz bırakmayı başardı. Brezilyalı Nicole "Nicolinha" Oliveira, "dünyanın genç astronomu" olarak adlandırıldı. AFP ile yakın tarihli bir röportajda Nicolinha, asteroit olabilecek 18 ön tespit keşfettiğini açıkladı.

Ön gözlemlerin hala belgelenmesi gerekiyor ve bu süreç bazen yıllar alabiliyor. Yine de tespitlerden herhangi biri doğruysa, bu küçük kız dünyanın asteroit keşfeden en genç insanı olacak. Rekorun şu anki sahibi, 1999'da 18 yaşındayken 12.575 Palmariaat olarak adlandırılan bir asteroidi keşfeden Luigi Sannino. Eğer tespitleri daha fazla incelemeyle doğrulanabilirse, asteroitlere ünlü Brezilyalı bilim insanlarının ve kendi ailesinin üyelerinin adını vermeyi umuyor.

Nicolinha kısa süre önce, Uluslararası Astronomik Arama İşbirliği (IASC) ve Brezilya bilim bakanlığı tarafından yürütülen ve insanları astronomiyle ilgilenmek için tasarlanmış bir proje olan Asteroid Avcıları'nın bir parçası oldu. Projede şimdiye kadar, Hindistan ve Irak'tan İspanya ve Nijerya'ya dünyanın dört bir yanından yüzlerce sivil bilim insanı tarafından, keşfedilen 85 nesne de dahil olmak üzere en az 185 ön tespit yapıldı. IASC, en son başvurularda Nicole'ün yedi ön tespit yaptığını söyledi.

Annesi Zilma Janaca, AFP'ye verdiği demeçte, "İki yaşındayken kollarını gökyüzüne kaldırır ve bana 'Anne, bana bir yıldız ver' derdi" dedi.

Janaca, "Bu astronomi tutkusunun ciddi olduğunu, dört yaşına geldiğinde doğum günü hediyesi olarak bizden teleskop istediğinde anladık. Teleskobun ne olduğunu gerçekten bilmiyordum bile" diye ekledi.

Tıpkı kafaları yıldızlarda olan herhangi bir genç gibi, Nicolinha'nın odasına hızlı bir bakış, onun uzayla derinden ilgilendiğini gösteriyor. Asteroitleri avlamak için uzay görüntüleri arasında gezinmek için kullandığı bilgisayarın yanı sıra odası Star Wars oyuncakları, astronomi posterleri ve astronot temalı süslemelerle kaplı. Bu bilgisayardan ayrıca, Brezilyalı gökbilimci Duília de Mello ve Brezilya'dan gelecek vadeden bir kadın astronot olan Andressa Costa Ojeda da dahil olmak üzere dünyanın birçok büyük ismiyle röportaj yaptığı YouTube kanalını da yayınlıyor.

Nicolinha, şu ana kadarki kısa yaşamında kayda değer başarılar elde etmiş gibi gözükse de astronomik tutkuları daha yeni başlıyor: "Roket yapmak istiyorum. Florida'daki NASA'daki Kennedy Uzay Merkezine gidip roketlerini görmeyi çok isterim."

Güneş sisteminin en hızlısı o!

Astronomlar, Güneşin çevresindeki bir turunu 113 günde tamamlayan, Güneş'e en yakın noktasında yüzey sıcaklığı kurşunu eritecek kadar artan çok hızlı bir asteroit keşfetti. 2021 PH27 olarak isimlendirilen asteroit Güneş Sistemi'ndeki nesneler arasında Merkür dışında en kısa yörünge periyoduna sahip (Merkür Güneş çevresindeki bir turunu 88 günde tamamlıyor). 2021 PH27 daha uzun bir eliptik yörüngeye sahip.

2021 PH27 Güneş'e en yakın noktadan geçerken 20 milyon kilometreye kadar yaklaşıyor. Bu mesafe, Merkür'ün yaklaşma mesafesinin yaklaşık olarak yarısı. Bu anda, 2021 PH27'nin yüzeyi yaklaşık 900 dereceye kadar ısınıyor.

Bu çok hızlı asteroit, 13 Ağustos'ta Carnegie Bilim Enstitüsü'nden Scott S.Sheppard tarafından, Şili'deki Cerro Tololo Amerikan Gözlemevi'ndeki Victor M. Blanco 4m Teleskopu üzerindeki Karanlık Enerji Kamerası kullanılarak keşfedildi. 2021 PH27'nin hızını ve yörüngesini doğrulamak için uluslararası astronomlardan oluşan bir grup çalışmalar yürüttü.

Asteroit şu anda Güneş'in öteki tarafında bulunuyor, yani Dünya'dan gözlemlenemiyor, ancak gelecek yıl tekrar görünür olacak. Bu aşamada rotası ve hızı net olarak saptanacak ve bir isim verilecek.