Chrome'a "Yolculuklar" geliyor

Google Chrome, bir konuyu araştırmaya devam etmenize ve bulunduğunuz sayfayı diğer arama sonuçlarıyla karşılaştırmanıza yardımcı olabilecek birkaç özelliği deniyor. Yolculuklar (Journeys) olarak adlandırılan bu özellik, aradığınız şey hakkında detaylı bilgilerin izini sürmek için size daha fazla yol sağlamayı hedefliyor.

Bu yeni özellik, aynı konuyla ilgili sayfaları ve bilgileri otomatik olarak grupluyor ve kullanıcıyı ziyaret geçmişi içerisinde kaybolmaktan veya tüm bu sitelerle bir yer imi klasörü oluşturmaktan kurtarıyor. Chrome ayrıca araştırmanızı desteklemek için arama önerileri de sağlıyor.

Gruplar yerel olarak kaydediliyor ve Google hesabınızla senkronize edilmiyor; bu nedenle onlara diğer  cihazlardan erişemiyorsunuz. Ancak bu seçenek, gelecekte değişebilir. Bu özelliği istediğiniz zaman kapatabiliyor ve tarama geçmişini temizleyebiliyorsunuz.

Bu yeni özellik tatilinizi planlarken veya yeni bir araç satın almak için bilgi toplarken çok işinize yarayabilir. Şu anda sadece masaüstü için Chrome Canary sürümünde kullanılabiliyor. Kullanıcılar bu özelliğe chrome://history/journeys adresini girerek ulaşabiliyorlar.

Chrome'a Windows 11 makyajı

Google Chrome, kullanıcı arayüzü değişiklikleri ile düzenli olarak güncellenen bir tarayıcı. Ve şimdi bu tasarım değişikliklerine bir yenisi daha eklenecek gibi görünüyor. Tarayıcının mevcut tasarım dili, arayüz öğeleri için keskin kenarlar ve köşelere sahip. Ama Windows 11 için bir yenilik gelmek üzere. Menülerdeki yuvarlatılmış köşelerin, Windows 11'in tasarım diliyle uyumlu hale getirilmesi için çalışmalar yapıldığı ortaya çıktı.

Reddit kullanıcısı Leopeva64-2 tarafından fark edildiği üzere, Windows 11'de Chrome için köşeleri yuvarlatılmış menüleri etkinleştirmeyi sağlayan bazı yapılandırma değişikliklerinin getirildiğini görülüyor. Koddaki ipuçlarına göre, menü yeniden tasarımı tüm Windows sürümlerinde kullanılabilecek. Söz konusu kodun bir parçasını yukarıda görebilirsiniz.

Chrome'un kararlı sürümünün köşeleri yuvarlatılmış menülere ne zaman geçeceği henüz belli değil. Microsoft Edge ise, yuvarlak köşelere zaten sahip.

Kripto paraları çalan eklenti

"Safepal Wallet" adlı kötü niyetli bir Firefox eklentisi, kripto para cüzdanlarını boşaltarak kullanıcıları dolandırıyor. Eklenti kimse tarafından fark edilmeden tam yedi ay boyunca resmi Mozilla eklentileri web sitesinde kendisini listeletmeyi başarmış gibi görünüyor.

SafePal aslında, Bitcoin, Ethereum ve Litecoin dahil 10.000'den fazla varlık türünü tutmak için tasarlanmış resmi bir donanım kripto para cüzdanı. Bununla birlikte, bu cüzdan için hem Apple AppStore hem de Google Play Store için resmi akıllı telefon uygulamaları mevcut olsa da, herhangi bir web tarayıcı uzantısı bulunmuyor.

Bir Firefox kullanıcısı olan Cali, "Bu uzantıyı yükledikten ve kimlik bilgilerimle giriş yaptıktan sonra çalışmadığını gördüm" diyor. Cali yaklaşık 8 saat sonra hesabını tekrar kontrol ettiğinde, yaklaşık 4000 dolar değerindeki kripto paralarının başka bir cüzdana aktarıldığını görmüş.

Cali'nin olayla ilgili yaptığı açıklamadan sonraki beş gün içinde, bir Mozilla sözcüsü, sahte eklentinin Firefox listesinden çıkarıldığını ve olayı araştırdıklarını açıkladı. Ancak, kötü amaçlı tarayıcı eklentisi kaldırılmış olsa da, BleepingComputer'ın haberine göre, hacker'lar tarafından kurulan kimlik avı web sitesi hala aktif ve eklentiyi buradan yaymaya çalışmaya devam ediyor. Web sitesi, SafePal cüzdanını eşleştirmek için kullanıcılardan gizli on iki kelimelik yedekleme cümlesini istiyor. Bu bilgi alınır alınmaz da sahte uzantının ardındaki hacker veya hacker ekibine gönderiliyor.

Chrome bu kez yavaşlayacak!

Google Chrome ekibi, Chrome'un gelecekteki sürümlerinin kullanıcı güvenliğini korumaya yardımcı olmak için daha yavaş çalışabileceğini açıkladı. Chrome ile ilgili güvenlik problemlerinin yüzde 70'inin bellek güvenliği ile ilgili hatalardan kaynaklandığı biliniyor. Bu yüzden yapılacak olan düzeltmelerin performansı düşürme ihtimali yüksek, ancak bu düşüş, daha fazla güvenlik için ödenebilecek bir bedel olarak kabul ediliyor.

Chrome güvenliği

Geniş bir anlamda konuşacak olursak, geliştiriciler uygulamayı derlerken yapılan kontrolleri, uygulama çalışırken yapılan kontrolleri ve bellek güvenliğini önde tutacak bir kodlama yaklaşımı getiriyorlar. C++ ile uygulamayı derlerken daha güvenli bir ortamda çalışmak istediklerini, ancak programlama dilinin sınırlamaları nedeni ile bunun oldukça zorlayıcı olduğunu belirtiyorlar. "Ya başka bir programlama dili kullanmaya başlayacağız, ya da daha güvenli bir C++ derlemesi oluşturacağız. Bu da yavaşlamak demek. Chrome Güvenlik Ekibi şu anda bu iki yaklaşımı da değerlendiriyor" diyorlar.

Bu yeni yaklaşımda belleğin bir kısmını koruma altına almak söz konusu. Ancak bellek, özellikle bir mobil cihaz için son derece değerli bir kaynak. Fakat bu çözümle, mobil tarayıcıdaki bellek sorunlarının yaklaşık yarısını yok etmek mümkün gibi görünüyor.

Google yeni bir programlama dili olarak Rust'ı da değerlendiriyor. Ekip, şu anda Rust ile geliştirme denemeleri yaptıklarını ancak bunun tamamen deneysel safhada olduğunu, son kullanıcıya henüz yansıyacak herhangi bir gelişme olmadığını söylüyor.

Internet Explorer tamamen "öldü"

Ağustos 2020'de Microsoft tarafından açıklanan Internet Explorer emeklilik planı birkaç aşama içeriyordu. Artık kullanılmayan tarayıcı adım adım sahneden çekilecekti. Geçtiğimiz hafta Microsoft, Internet Explorer'ın geri çekilme planının tüm evrelerinin tamamlandığını açıkladı. Tüm Microsoft 365 uygulamaları, artık Internet Explorer desteği vermiyor.

Güncellenen yol haritasında, "Microsoft 365 uygulamaları ve hizmetleri için artık Internet Explorer üzerinden destek sağlanamıyor" deniyor. 

Bir zamanlar pazar payı %95 olan Internet Explorer zamanla eskimiş, pazar payını kaybetmiş ve yerini yeni tarayıcılara, özellikle Google'ın Chrome'una bırakmıştı. Ancak çok geniş bir kullanıcı kitlesine sahip olduğu için emekli olması uzun sürdü ve epey sancılı bir süreç olarak tarihe geçti. 

Chrome artık daha da gizli olacak!

Chrome'un Android beta sürümünde, kullanıcılara gizli sekmelere erişimi engelleme imkanı veren deneysel bir ayar ortaya çıktı. Kilitlenen sekmelere erişim yalnızca kilit ekranı şifresi girildiğinde veya biyometrik doğrulama ile mümkün oluyor.

Bu, telefon kameranız sizi tanımlamak için yüzünüzü başarıyla tarayana veya parmak izi okuyucusu parmağınızı tanıyana kadar gizli sekmelere erişimin engelleneceği anlamına geliyor. Güvenlik açısından pozitif bir katkı olsa da, sekmelere erişimi yavaşlatacağından dolayı tarayıcının pratiklik düzeyini düşürmesi de söz konusu.  

Chrome'un Gizli Modu (diğer tarayıcılar tarafından sunulan özel tarama modları gibi) çevrimiçi etkinliğinizin göz atma geçmişinize kaydedilmemesini sağlıyor. Ancak bu, internette tamamen gizli bir şekilde sörf yapmanıza izin veriyor anlamına gelmiyor.

Telefonunuzda gizli sekmeleri açık tutma eğiliminiz varsa, telefonunuzu eline alan biri kendinize saklamaya çalıştığınız siteleri görebilir. Google, bu tür durumlara karşı güvenlik doğrulaması seçeneğini getiriyor. Henüz aktif olmasa da, yeni seçeneğin yakın bir zamanda Google'ın Canary kod adlı beta sürümünde birkaç ay içinde görülmeye başlanacağı düşünülüyor.

Google, Chrome'u hızlandırıyor

İnternet'te uzun süre dolaştığımızda, Chrome'un bir sürü açık sekme ile dolmasına alıştık. Arada bir temizlik yaparken özellikle arka arkaya Ctrl + W tuşlarına basarken, önemli bir sekmeyi de yanlışlıkla kapattığımız oluyor. Bir anda hata yaptığını anlayıp yanlışlıkla kapanan sekmeyi tekrar açmak istediğinizde ise zaman zaman hangisi olduğunu hatırlamadığınız mutlaka olmuştur.

Chrome, zaten kapatılan sekmeleri açmak için farklı yöntemler sunuyor, ancak tarayıcıya eklenen yeni bir özellik, artık bu işlemi daha da kolay hale getirmeyi hedefliyor.  Kullanışlı bir sekmeleri geri alma klavye kısayolu zaten mevcut (Ctrl + Shift + T), ancak Google'ın hedefi yöntemi değil, geri yüklemeyi hızlandırmak. Firma bunun için yeni bir teknik geliştirdi.

Kapatılan bir sekmeyi kısayolla açtıktan sonra bir süre bu sekmede bir işlem yapamadığınızı görüyor olmalısınız. Bunun nedeni sayfanın önbellekten geldikten sonra üzerinde dolaşılır hale gelmesi için birkaç işlem yapılması gerekmesi. Google, önbellek sistemini değiştirerek bu süreci hızlandırmayı hedefliyor.

Kapalı Sekme Önbelleği (Closed Tab Cache) olarak adlandırılan sistem, kullanıcı sayfalar arasında gezinirken onları belleğe kaydediyor. Bir sekmeyi kapatınca, onu silmek yerine belleğe kaydediyor. Bu yöntemle, kapatılmış sekmeler eskiye oranla çok daha hızlı bir şekilde açılıp kullanılabilir hale geliyor.

Bu özellik, bir süredir Chrome'un Android sürümünde mevcuttu, ancak birçok kullanıcının bundan haberi yoktu. Google şimdi aynı sistemi tarayıcısının masaüstü sürümüne getiriyor.

Şu anda test aşamasında olan bu özellikten yararlanmak için Chrome 94'ün Canary derlemesini kullanıyor olmanız gerekir. Bu sürümü buradan indirebilirsiniz. Kapalı Sekme Önbelleğini etkinleştirmek için de aşağıdaki adımları takip edin:

Chrome'u açın ve chrome://flags/#closed-tab-cache adresine gelin Etkin seçeneğini aktif hale getirin Chrome'u kapatıp açın

Firefox'a neden "çöktü?"

Reddit kullanıcısı nixcraft, Mozilla'nın yayınladığı raporu incelerken Firefox'un son üç yılda 46 milyon kullanıcı kaybettiğini fark etti ve bunu paylaştı. PC Gamer'ın haberine göre, Firefox hala 198 milyon aktif aylık kullanıcıya sahip, ancak bu sayı kısa bir süre önce çok daha yüksekti. 2018'de yaklaşık 244 milyon kullanıcı Firefox kullanıyordu.

İnternette değişim hız kesmiyor. Bir zamanlar Dünya tarayıcı pazarının %30'unu elinde tutan Firefox (2008 verileri) artık sadece yüzde 3 pazar payına sahip. En iyi tarayıcılar listesinde her zaman en üst sırada olmasına rağmen, insanlar neden Firefox'tan uzaklaşıyor?

Bu geçişin gerçekleşmesinin ve en büyük payı Chrome'un almasının birkaç nedeni bulunuyor. Birçok web sitesi, daha hızlı yükleme süreleri elde etmek için Google'ın web tarayıcısı için optimize ediliyor ve Chrome, Google E-Tablolar ve Google Meet gibi diğer ürünlere daha kolay erişim sağlıyor.

Birçok işletme de G Suite'i kullanıyor, bu da Chrome'un tercih edilmesine neden oluyor. Chrome ayrıca Android cihazlarda varsayılan tarayıcı olma avantajına sahip ve elbette Google hizmetlerini kullanırken sürekli olarak Chrome reklamı görüyoruz.  

Her ne kadar kendi eklenti ekosistemine sahip olsa ve güvenli olsa da Firefox, Chromium tabanlı tarayıcılardan gözle görünür oranda daha yavaş. Google ve Microsoft'un rekabeti ve ağır reklam kampanyaları da bazı kullanıcıları illallah dedirtip bu tarayıcılara geçmeye zorluyor.

Firfox'un Geleceğinde Ne Var?

Rekabette her ne kadar geriye düşmüş olsa da, Firefox bir anda haritadan silinmeyecek, zira ciddi bir çekirdek kullanıcı kitlesine sahip ve bu kitle Firefox'un en iyi taraflarını sık sık dile getirmekten çekinmiyor. Ancak Mozilla'nın Chromium'un gerisinde kalmamak ve performansını artırmak için bazı çalışmalar yapmak zorunda olduğu da çok açık. Sadece daha fazla güvenlik ve özelleştirilebilirlik kullanıcılara yetmiyor, onlar bir web sitesine bağlandıklarında sayfaların acilen yüklenmesine çok daha fazla önem veriyorlar.

Brave tarayıcı ile gelen tuzak

Siber suçlular, kullanıcıların bilgisayarlarına kötü amaçlı yazılım bulaştırmak için yeni bir yol daha buldu: Gizlilik odaklı tarayıcı Brave'nin web sitesini taklit etmek. Neyse ki bu tuzak, çok geçmeden fark edildi.

Ars Technica'nın haberine göre, saldırının ardındaki siber suçlular, önce xn-brav-yva.com alan adını brave.com adresine çok benzeyen bir adrese yönlendirdiler. Brave'in kendi sitesi brave.com ile bu adres arasındaki tek fark, e harfinin üzerinde bir aksan olmasıydı.

Siber suçlular Brave'in yasal web sitesinin hem görünüşünü hem de verdiği hissi taklit ettiğinden, sahte siteyi ziyaret eden kullanıcılar iki site arasında ayrım yapamıyor. Ancak tek fark, tarayıcıyı indirme düğmesine basıldığında tarayıcı yerine hem ArechClient hem de SectopRat olarak bilinen bir kötü amaçlı yazılımın indirilmesi.

Siber suçlular, sahte sitelerine trafik çekmeye yardımcı olmak için Google'da, kullanıcılar tarayıcı aradığında gösterilen reklamları satın aldı. Reklamların kendileri tehlikeli görünmese de, kullanıcıları brave web sitesi yerine birkaç adresten yönlendirilerek bu kötü amaçlı yazılım dağıtan siteye çektiler.

Brave'de web geliştiricisi olarak çalışan Jonathan Sampson'a göre, sahte siteler, kullanıcıların tek bir yürütülebilir dosya içeren 303 MB'lık bir ISO görüntüsü indirmelerini istiyor.

Kötü amaçlı yazılım bir kere kullanıcının sistemine girdikten sonra uzaktan erişimi mümkün kılıyor ve kullanıcının ekranını kaydediyor. Kullanıcının tarayıcı geçmişini ve buna benzer hassas bilgileri de kendi sunucularına aktarıyorlar.

Bu tür saldırılara maruz kalmamak için kullanıcıların ziyaret ettikleri tüm sitelerin web adreslerini adres çubuğunda dikkatli bir şekilde incelememeleri gerekiyor. Bu can sıkıcı olsa da, şu anda kötü amaçlı yazılımları ve diğer virüsleri yaymak için kullanılabilecek benzer sitelerden gelen saldırıları kolayca tespit etmenin tek yolu bu.