Mars'ın zaten hiç şansı yokmuş!

Mars'ı uydu ve robotik yüzey araştırma araçları ile incelediğimizde, Kızıl Gezegen'in birçok nehir vadisine, göl yataklarına ve kanallara sahip olduğunu görüyoruz. Bu yüzden de bir zamanlar bu gezegende aktif bir su döngüsü olduğunu düşünüyoruz. Ancak Mars günümüzde son derece kurak ve çorak bir gezegen. Eğer yeni araştırma doğruysa, gezegenin bu hale gelmesinin nedeni, boyutu.

St.Louis'deki Washington Üniversitesi'nden gezegen bilimleri yardımcı doçenti Kun Wang, "Mars'ın kaderi en baştan beri zaten çizilmişti" diyor ve ekliyor: "Muhtemelen kayalık gezegenlerin boyutları konusunda aşılması gereken bir eşik var. Mars'ın kütlesi, ve levha tektoniği, suyu tutabilmek için gerekli olan bu eşiği atlayamamış görünüyor." Yani Mars kadar küçük bir gezegenin zaten, boyutu nedeniyle kaderi önceden belliymiş.

Mars, bazı modellere göre oluşumundan sonra kalın, Dünya benzeri bir atmosfere ve yüzeyinde sıvı halde suya sahipti. Bu suyun ne kadar olduğu konusunda tartışmalar var. Ancak sonuçta Mars onu koruyan manyetik alanını kaybedince, Güneş rüzgarları nedeniyle gezegendeki tüm su buharlaşıp uzaya kaçtı.  

Yeni çalışma, dünya dışı yaşam arayışına önemli bir bakış açısı sunuyor. Yabancı yıldızların etrafında dönen binlerce ötegezegen bulmuş olsak da, hangilerinin yaşama ev sahipliği yapmak için iyi adaylar olduğunu belirlemek zor. Mars ve Dünya'dan elde edilen modeller kullanılarak, yaşam arayışında odaklanacağımız ötegezegenleri seçebilir ve çalışmalarımızı bu alanda yoğunlaştırabiliriz.

Türk icadı su tasarruf cihazı

Ülkemizin ve dünyanın en önemli doğal kaynak sorunlarından biri olan su sorunu her sene etkisini arttırarak devam ediyor. Yeryüzündeki erişilebilir tatlı su miktarı su varlığının yalnızca %1'ini oluşturuyor. Türkiye kişi başına düşen bin 519 m3'lük su miktarı ile "Su sıkıntısı çeken" ülkeler arasında yer alıyor. Türk mühendisler, geliştirdikleri modül ile her yıl 700 Milyon m3'lük suyu kurtarmayı amaçlıyor. Evlerin, iş yerlerinin atık suyunu geri kazandırmak ve tuvaletlerde kullanılabilecek hale getiren Gristek, Modül adını verdikleri ilk ürünleriyle devlet dairelerinde ve iş yerlerinde %40 su tasarrufu yapmayı hedefliyor.

Yıllık 700 milyon metreküp tasarruf

Ülkemizin ve dünyanın en önemli doğal kaynak sorunlarından biri olan su sorunu her sene etkisini arttırarak devam ediyor. Yeryüzündeki erişilebilir tatlı su miktarı su varlığının yalnızca %1'ini oluşturuyor. Türkiye kişi başına düşen bin 519 m3'lük su miktarı ile "Su sıkıntısı çeken" ülkeler arasında yer alıyor. Türk mühendisler, geliştirdikleri modül ile her yıl 700 milyon m3'lük suyu kurtarmayı amaçlıyor.

Ülkemizin en önemli çevresel sorunlarından biri olan tatlı su kaynaklarının bilinçsiz kullanımına ve iklim değişikliğine bağlı kuraklığa genç mühendisler kayıtsız kalmadı. Çorum Teknokent'te yer alan Gristek, bünyesinde barındırdığı genç mühendis kadrosuyla su sorunu ile ilgili önemli bir adım attı.

Evlerin, iş yerlerinin atık suyunu geri kazandırmak ve tuvaletlerde kullanılabilecek hale getiren Gristek, Modül adını verdikleri ilk ürünleriyle devlet dairelerinde ve iş yerlerinde %40 su tasarrufu yapmayı hedefliyor. Gerçekleştirilen çalışmada genç mühendislerin odak noktasını tuvaletlerdeki sifon kullanımı oluşturdu. Bu çalışma ile bir kişinin yıllık ortalama sifon kullanımı ile harcadığı su miktarı yaklaşık %50 azaltılabiliyor.

Gristek Kurucusu Yunus Burak Özcan, "Gristek Modül'ü üretirken en büyük motivasyon kaynağımız ülkemizin tatlı su kaynaklarını korumak oldu. Bildiğiniz üzere bizler ve gelecek nesiller için en önemli çevresel tehdit maalesef kuraklık. Bu noktada, Gristek Modül tatlı suyun kullanımında tasarruf sağlamak amacıyla üretildi. Evsel atık suyun çeşitli filtre süreçleri sonrasında tuvalet temizliği için kullanılabilir hale gelmesi, suyun geri dönüştürülebilir olduğuna dikkat çeken bir nokta oldu. Bu hususta toplumsal geri dönüşüm bilincine katkıda bulunduysak ne mutlu bize." dedi.

Gristek Modül'ün teknik detaylarını paylaşan Özcan, "Temelinde evsel atık suyun geri dönüştürülmesi ve bu suyun belirli alanlarda kullanılması bulunan Gristek Modül, lavaboların altına yerleştirilen bir tank, pompa motoru ve su iletim sisteminden oluşmakta. Evsel atık suyun filtre edildiği ve tuvalet için kullanıma hazır hale geldiği su tankı, içerisinde fiziksel filtreler, mor ötesi ışık filtresi ve kimyasal çözeltiler bulundurmaktadır. Su tankından filtre edilmiş ve geri dönüştürülmüş su, pompa yardımıyla tuvaletlerin sifon depolarına pompalanmaktadır. Sistem sifon deposu boşaldıkça filtre edilmiş ve su tankında bekleyen suyu otomatik olarak sifona takviye etmektedir." dedi.

Gristek Modül'ün üretim süreci Çorum'da kurulan fabrikada tamamlanıyor ve kurulumlar doğrudan yerinde sağlanıyor.

BASIN BÜLTENİNDEN DERLENMİŞTİR